ضرورت توجه به تیزهوشان و نخبگان جامعه

کشوری که به تعالی ، توسعه، بقا ، امنیت ، هویت و حیثیت جهانی خود اهمیت می دهد ، فضیلتی را پی می گیرد که زمینه های آن را وجود منابع انسانی غنی پایه ریزی می نماید . توجه به منابع انسانی و توسعه آن ، مستلزم عنایت ویژه به استعدادها و نیروهای درخشان و نخبگان جامعه است در واقع توانایی های سرشار و قابلیت های غنی تیزهوشان است که برای مسائل عمده بشری در سطح جهانی پاسخ مناسب می یابد و موجب پیشرفت های وسیع و فراگیر علمی ، تکنولوژی ، هنری، فرهنگی و ادبی می گردد و راهکارهای را برای معضلات پیچیده در زمینه هایی مانند حفظ محیط زیست ، حقوق بشر، تسلیحات هسته ای ، انرژی ، بازرگانی و تجارت جهانی  و ....  ارائه می دهد.  شاید  بهتر باشد اصطلاح  ((تیز هوش)) را به عنوان اصطلاحی که در بر گیرنده گروهی از کودکان دارای توانایی های درخشان هستند، استفاده کنیم. وقتی ما کودک بسیار باهوشی را تصور می کنیم افکار ما بر روی نتیجه کلی از نمره هوشی وی متمرکز می گردد.

اما هم اکنون به این نتیجه رسیده ایم که هوش یک واحد کلی ندارد بلکه مجموعه ای از توانایی های مختلف می باشد. گروهی از کودکان تیز هوش به کودکانی که دارای استعداد تحصیلی فوق العاده هستند، اطلاق میشود. این واقعیت شناحته شده است که بعضی از کودکان در آزمونهای پیشرفت تحصیلی یا استعداد ، موفق به کسب نمره های بالایی شده اند در حالی که هرگز در آزمونهای گروهی و یا انفرادی هوش در حد بسیار بالا قرار نرگرفته اند. گروه دیگر از کودکان تیرهوش افرادی هستند که توانایی خارج از حد معین ، در یک زمینه خاص و یا گروهی از زمینه های وابسته ، از خود بروز می دهد.

ممکن است این زمینه مربوط به ریاضیات ، زبان ویا علوم دیگر و یا حتی زمینه ی هنری و یا رشته های ورزشی باشد . تیزهوشی می تواند در اشکال گوناگون در کودکانی با زمینه ها و حالات مختلف آشکار شود.

برخی ازکودکان تیزهوش به آسانی قابل شناخت هستند درحالیکه برخی' تیزهوشی نهفته ' دارند و توجهی به آن نمی شود.

در این میان تیرهوشان ناتوانی نیز هستند که دلیل خاصی نه تنها آنان را افسرده می سازد و استعدادهایشان راکد می ماند ، بلکه شواهدی در دست می باشد که آنها مشکل آفرین نیز می باشند.

بنا بر این ما در قبال این افراد مسئولیت خطیری داریم که آنها را بشناسیم و در جهت ارضای  نیازهای منطقی آنان اقدامات اساسی انجام دهیم.

برخی خصایص مشهود و محوری نخبگان که به کوشش برخی نظریه پردازان فراهم گردیده به شرح ذیل می باشد:

1- در حدود 6 الی 7 ماهگی می توانند بدون کمک دیگران به مدت چند دقیقه بنشینند.

2- در حدود 8 ماهگی میتوانند 2 تا 3 کلمه ادا کنند.

3- دایره لغات پیشرفته تر از سن.

4- علاقه پیش رس به کتابها و مطالعه.

5- توانایی مطالعه زودرس ، خودآموزی در مطالعه قبل از 5 سالگی.

6- درک سریع روابط اثر و موثر( سبب و مسبب ).

7-  سطحی عالی از کنجکاوی که با ' چطور ' و ' چرا ' سوال می شود.

8- لذت از معاشرت با بزرگترها.

9- پیگیری علائق و جمع آوری اشیاء.

10- منطبق کردن خود با موازین و ملاکهای عالی.

11- نگهداری اطلاعات.

12- ترجیح قائل شدن برای چیزها و تجارب نو و رقابت آمیز.

13- پختگی و رشد در بذله گویی و شوخ طبعی بر طبق سن.

14- گرایش به انجام ساده فعالیت های عادی و روزمره.

15- تعالی در طرح ریزی، حل مسئله ، تفکر انتزاعی در مقایسه با همسالان.

16- توانایی تعمیم سریع از اصول و جستجو و پیگیری شباهتها و تفاوتها.

17- دارا بودن خزانه وسیع غیر عادی از اطلاعات درباره تنوعی از موضوعات.

18- توجه به مباحث اخلاقی سوالاتی از درستی و نادرستی و موضوعات بزرگسالی نظیر مذهب و سیاست.

درآخرباید بدانیم که هرگز فردی باهوش فوق العاده، درزندگی موفق نخواهد شد، مگرآنکه با سرسختی،جدیت،تلاش،کوشش وقاطعیت توأم شود. جدیت درانجام کارها همراه با هوش افراد، آنها رادر بهبود زندگی همانطورکه هست، یاری می کند.

در کشور ما، سازمان ملی استعدادهای درخشان متولی امر آموزش دانش آموزان مستعد و تیز هوش می باشد که همه ساله از بین حدود 50000   نفر شرکت کننده معدل بالای 19، طی دو مرحله آزمون سراسری حدود 350 الی 400 نفر را در دو جنس دختر و پسر پذیرش می نماید.

تا علاوه بر آموزشهای مصوب وزارت آموزش و پرورش از امکانات ویژه سازمان پرورش استعدادهای درخشان از قبیل اساتید برتر، سطح آموزش بالاتر، مراجع و کتب خاص تیزهوشان، آزمایشگاههای علمی  و... نیز برخوردار باشند.